«

»

Print this نوشته

سندرم تخمدان پلی کیستیک

سندرم تخمدان پلی کیستیک اختلالی است که در ۵ تا ۱۰ درصد خانمها وجود دارد . این مشکل سه نمای کلیدی دارد :

۱ ـ سطوح بالای آندروژن
۲ ـ قاعدگی نامنظم
۳ ـ وجود کیستهای ریز در تخمدان

بسیاری از این خانمها علائم و نشانه های همراه دیگری نیز دارند .
علت آن ناشناخته است اما علل ژنتیک تا حدودی موثر شناخته شده است. با تشخیص این اختلال کلینیکی ،علائم آن بطور موفقیت آمیز درمان می شود. ممکن است درمان طولانی مدت برای جلوگیری از خطرات سلامتی همرا با این بیماری نیاز باشد .

نشانه ها و علائم
ـ قاعدگی نامنظم ـ خونریزی ماهیانه ممکن است وجود نداشته باشد یا غیر قابل پیش بینی باشد.
ـ نازایی ـ یکی از شایعترین علل نازایی در زنان است.
ـ چاقی ـ تا حدود ۸۰ درصد این خانمها چاق هستند.
ـ موی زائد زیاد در صورت ـ سینه ـ شکم ـ یا بالای ران ـ این علامت بنام هیرسوتیزم نامیده می شود. که بر بیش از ۷۰ درصد این خانمها اثر می گذارد.
ـ آکنه (جوش ) شدید یا آکنه معمولی که بعد از دوره نوجوانی شروع می شود و به درمان معمول پاسخ نمی دهد.
ـ پوست چرب
ـ آکانتوز نیگریکان : تکه هایی از پوست که تیره و ضخیم میشود
ـ کیستهای ریز متعدد در تخمدانها

همه خانمهای با تخمدان پلی کیستیک همه این علائم را ندارند.اغلب به علت قاعدگی نامنظم یا مشکل در بچه دار شدن به پزشک مراجعه می کنند که این بیماری توسط پزشک در آنها شناخته می شود.

علل تخمدان پلی کیستیک
علل آن کلا ناشناخته است اما تعدادی از فاکتورها موثر هستند مانند مقاومت به انسولین، افزایش سطوح هورمون جنسی مردانه در زنان ، و سیکلهای نامنظم قاعدگی

مقاومت به انسولین : که نقشی کلیدی در بیماری دارد .انسولین هورمونی است که به خروج گلوکز از خون و ورود آن به سلولها کمک می کندتا نیاز بدن فراهم شود.اگر سلولهای بدن به اثرات انسولین پاسخ ندهند ،سطوح گلوکز در خون افزایش می یابد که بتدریج منجر به دیابت می شود که عوارض زیادی دارد. سطوح خود انسولین نیز افزایش می یابد که منجر به افزایش اشتها شده و عدم تعادل در سایر هورمونها ایجاد می کند . مقاومت به انسولین همچنین همراه است با آکانتوز نیگریکان.

سطوح بالای آندروژن (هورمون جنسی مردانه) : یکی از نشانه های مهم در تشخیص این بیماری است .این هورمونها توسط تخمدانها و غدد فوق کلیه ساخته می شوند. در همه خانمها مقادیر مشخصی از این هورمونها تولید می شود. وقتی سطوح این هورمونها افزایش دارد مانع تخمک گذاری می شودهمچنین باعث رشد موی زائد و آکنه در بسیاری از این خانمها می شود.

قاعدگی نامنظم : اغلب این بیماران بی نظمی قاعدگی دارند.بعضی از آنها نازایی دارند. این مشکلات به علت عدم تخمک گذاری بوجود می ایند.خانمهایی که بطور منظم تخمک گذاری نمی کنندممکن است کیستهای متعدد تشکیل دهند.

خطرات سلامتی دیگر: این سندرم بر تمام قسمتهای بدن اثر می گذارد .آن وضعیتهایی پرخطر را در دراز مدت ایجاد می کند.

مقاومت به انسولین خطر دیابت نوع دو و بیماری قلبی و عروقی را افزایش می دهد. چاقی که اغلب همراه با مقاومت به انسولین اتفاق می افتد همیشه با دیابت نوع دو و بیماری قلبی و عروقی همراه است. وضعیت پرخطر دیگر سندرم بیماری متابولیک است. این سندرم منجر به دیابت نوع دو و بیماری قلبی و عروقی می شود.

سندرم متابولیک : ترکیبی از فاکتورهایی است که خطر دیابت نوع دو و بیماری قلبی و روقی را افزایش می دهد. حدود ۳۰ درصد از بیماران تخمدان پلی کیستیک همچنین سندرم متابولیک دارند.

تشخیص سندرم متابولیک
وقتی تشخیص داده می شود که حداقل سه تا از این نشانه ها را داشته باشد:
ـ افزایش فشار خون
ـ دور کمر ۸۷٫۵ سانت و بیشتر باشد
ـ سطوح گلوکز بیشتر از نرمال
ـ کلسترول خوب کمتر از نرمال
ـ چربی خون در سطوح بالا (تری گلیسیرید)

خانمهای با سندرم تخمدان پلی کستیک ممکن است مبتلا به رشد بیش از حد پوشش رحم (هیپرپلازی آندومتر)شوند که خطر سرطان رحم را افزایش می دهد.

تشخیص سندرم تخمدان پلی کیستیک 
وقتی خانمی دو تا از سه نمای کلیدی را داشته باشد:
۱ ـ افزایش سطوح آندروژن ،یا با سنجش میزا آن در خون یا با رشد موی زائد
۲ ـ حذف قاعدگی یا بی نظمی قاعدگی
۳ ـ تخمدان پلی کیستیک

پزشک یا گرفتن شرح حال ـ معاینه ـ و نتایج تستهای آزمایشگاهی آن را تشخیص داده و و مسائل دیگر را رد می کند. شرح حال شامل اطلاعاتی در باره طرح قاعدگی یا سابقه نازایی می باشد. طی معاینه به وجود موی زائد ـ آکنه ـ یا نشانه های دیگر افزایش آندروژن می باشد. تست هورمونی برای چک کردن سطوح آندروزن درخواست می شود. یک سونوگرافی برای مشاهده کیستهای تخمدانی انجام می شود.
یه علت احتمال مقاومت به انسولین ،سطوح گلوکز خون ممکن است برای اسکرین دیابت سنجش شود. خطر بیماری قلبی و عروقی با بررسی سطوح کلسترول ـ بررسی فشارخون ـ وزن ـ دور کمر و دور لگن بررسی می شود.

درمان
در هر خانم بر اساس نوع شکایت ـ مشکلات سلامتی دیگر و تمایل به بچه دار شدن ،درمان انتخاب می شود.

درمان مشکلات قاعدگی ـ قرص ضد بارداری ترکیبی می تواند برای درمان طولانی مدت بکار رود که نمی خواهند باردار شوند. این درمان با کاهش سطوح آندروژن ، سیکل قاعدگی را منظم کرده و موی زائد را کاهش می دهد.آنها همچنین باعث ریزش منظم پوشش رحم می شوند که خطر سرطان رحم را کاهش می دهد.
برای زنان چاق ،کاهش وزن اغلب قاعدگی را منظم می کند . حتی میزان کم در حد ۵ تا ۷٫۵ کیلو می تواند مفید باشد. همچنین ،کاهش وزن می تواند سطوح انسولین و کلسترول کاهش داده و آکنه و رشد موی زائد را بهبود دهد.

داروهای حساس کننده انسولین که برای درمان دیابت بکار می رود بطور شایع برای درمان تخمدان پلی کیستیک بکار می رود. این داروها به پاسخ بدن به انسولین کمک می کند همچنین همراه با کاهش سطوح آندروژن بوده و تخمک گذاری را بهبود می دهد. حفظ تخمک گذاری باعث نظم در قاعدگی می شود.

افزایش شانس بارداری
برای باردار شدن تخمک گذاری موفق ،قدم اول برای بارداری است. برای زنان با وزن اضافه ،کاهش وزن اغلب باعث افزایش شانس بارداری می شود. داروهایی برای تحریک تخمک گذاری تجویز می شود . کلومیفن سیترات شایعترین دارو تجویزی است . اضافه کردن متفورمین (داروی حساس کننده انسولین) به کلومیفن ممکن است احتمال بارداری را افزایش دهد خصوصا در در خانمهای چاق. اگر کلومیفن موفق نبود ،داروهایی بنام ممکن است بکار رود. هر دو این داروها شانس چندقلویی را افزایش می دهدکه مشکلات بارداری از جمله زایمان زودرس و فشار خون بارداری را زیاد می کند.
جراحی تخمدانها برای کاهش حجم آنها (معملا با کوتر کردن حین لاپاروسکوپی) در قدمهای بعدی که داروها اثر ندارد بکار می رود.

پیشگیری از دیابت و بیماری قلبی و عروقی
کاهش وزن از طریق رزیم کم کالری با ورزش منظم ،بهترین روش برای کاهش خطر دیابت است. ورزش منظم و حفظ وزن مناسب همچنین به پیشگیری از بیماری قلبی و عروقی کمک می کند.
استاتین ها داروهایی برای کاهش کلسترول است. تحقیقات اخیر اثرات خوب آنها بر سلامتی قلبی و عروقی در زنان با تخمدان پای کیستیک نشان داده است.
متفورمین به همراه تغییرات در روش زندگی مانند کاهش وزن بکار می رود. چون متفورمین برای پاسخ بدن به انسولین کمک می کند و سطوح گلوکز را نرمال نگه میدارد.

درمان پرمویی و مشکلات پوستی
برای بسیاری از زنان ،هیرسوتیزم یکی از نشانه های مخرب است .روشهای زیادی برای درمان آن وجود دارد. ترکیبی از درمانها بهترین درمان است.
قرص ضد بارداری از رشد موی زائد جلوگیری می کند . اگر اثر نکرد داروی انتی آندروژن اضافه می شود. این داروها مانع تولید آندروژن شده یا اثرات آنها را کاهش می دهد.اما در خانمی که می خواهد باردار شود نباید آن را مصرف کند(بدلیل اثر بر جنین)

چندین ماه ممکن است طول بکشد تا این داروها اثر کنند ،طی این مدت خانمها می توانند از زدن موها ـ موم و کرم موبر استفاده کنن روش دیگر لیزر و الکترولیز است.تکرار درمان ممکن ست نیاز باشد.
رتینوئید (داروی وابسته به ویتامین آ) ـ داروی ضد باکتری ـ و آنتی بیوتیک برای درمان آکنه بکار می رود. خانمی که می خواهد باردار شود نباید از رتینوئید استفاده کنند. (بخاطر اثرات بر جنین)

و در پایان 
با درمان صحیح ، سندرم تخمدان پلی کیستیک درمان می شود و نشانه ها بهبود می یابد . مراقبت پیشگیری کننده طولانی مدت برای سلامتی در اینده مهم است. یک رژیم غذایی سالم و ورزش منظم انتخاب خوبی در زندگی است که برای خود می پذیرید که نقشی مهم در کاهش نشانه های این سندرم دارد.

بسیاری از افراد با سندرم تخمدان پلی کیستیک دارای اضافه وزن و یا چاق هستند که در این گروه از آنها با رفع چاقی ، بسیاری از مشکلات این افراد  برطرف می شود .

تعریف چاقی و اضافه وزن:
سازمان بهداشت جهانی  ( WHO) اضافه وزن و چاقی را به این صورت تعریف کرده است:
تجمع غیرطبیعی و بیش از حد چربی که سلامتی را به مخاطره می اندازد. شاخص توده بدنی ( BMI) یک معیار ساده از نسبت وزن به قداست که  عموما برای طبقه بندی اضافه وزن و چاقی استفاده می شود.

تعریف شاخص توده بدنی به این صورت است:
وزن در مقیاس کیلوگرم تقسیم بر مربع قد در مقیاس متر ( kg/m2) .BMIمفید ترین معیار اندازه گیری است که سطح اضافه وزن و چاقی را  در هر دو جنس، برای تمام سنین مشخص می کند.WHOمعتقد است کسانی اضافه وزن دارند که BMIدر آنها ۲۵ تا ۲۹٫۹ باشد . و افرادی که BMI  در آنها ۳۰ به بالا باشند چاق محسوب می شوند.   معیار و مقادیر فوق مخصوص بزرگسالان است .

آمار چاقی در ایران:
به گفته قائم مقام مرکز تحقیقات غدد درون ریز و متابولیسم ۳۰ تا ۵۰ درصد افرادبالای ۲۰ سال در ایـران دچـار افـزایـش وزن و چـاقـی هـسـتـند. نکته اینجاست که شیوع اضافه وزن و چاقی در مناطق روسـتـایـی دسـت کـمـی از شـهـر‌ها ندارد. یعنی اززندگی بکر و سالم، در روستا‌ها هم خبری نیست.

امــروزه در دنـیــا،چـاقـی بـه عـنـوان پاندمی تلقی می‌شود و بیشتر افراد کشورهای در حال توسعه نیزمبتلا به چاقی هستند که خود چاقی زمینه بروز دیابت را افزایش می‌دهد درحـاشیـه این کنگره همچنین دکتر علی‌اکبر سیـاری، معاون انجمن پیشگیری و درمان چاقی گفت ۱/ ۱ میلیارد نفر در جهان دچار اضافه وزن و چاقی هستند که ۲۵ میلیون نفراز آن‌ها را ایرانیان تشکیل می‌دهند. همچنین ۱۲ تا ۱۸ درصد از نوجوانان ایرانی اضافه وزن داشته و ۵/ ۶ درصد از آن‌ها چاق محسوب می‌شوند .

همانگونه که ذکر شد درصد زیادی از افراد با سندرم تخمدان پلی کیستیک دارای اضافه وزن یا چاق هستند اما این مشکل تنها علت چاقی نیست.
دسته بندی علل چاقی:
علل ژنتیکی: 
طبق تحقیقات انجام گرفته مشخص شده است که عواملی چون سوخت و ساز پائین بدن در حال استراحت، عدم سوخت و ساز کامل چربی به همراه تمایل زیاد بدن برای استفاده از کربوهیدراتها (مواد قندی) به عنوان سوخت می توانند زمینه ژنتیکی چاقی را نشان دهند.

جنسیت: نقش هورمون های زنانه(استروژن و پروژسترون)در ایجاد چاقی خانم ها بیشتر از نوع پایین تنه (شکم ران ها وباسن)است اما بعد از یائسگی که سطح هورمون های زنانه کاهش می یابد چاقی بالا تنه بیشتر دیده می شود.

عوامل محیطی: اختراعات و ابداعات مختلف در جهت راحتی انسان به طور غیر مستقیم سبب افزایش چشمگیر چاقی در دنیا شده است. افزایش شیوع چاقی در دو یا سه دهه اخیر ممکن است ناشی از کاهش درمصرف انرژی باشد که با کاهش مساوی در دریافت انرژی نبوده است.

بیماریها:
کم کاری غده تیروئید:
 سبب کاهش هورمونهای تیروئیدی می شود که این هورمونها نقش بسیار مهمی در سوخت و ساز مواد غذایی در بدن دارند و کم شدن آنها باعث ذخیره سازی چربی و درنتیجه چاقی می شوند.بیماریهای دیگری چون اختلالات عصبی – عضلانی، بیماری های استخوان و مفاصل بصورت غیر مستقیم و از طریق کاهش فعالیت باعث چاقی می شوند.

اختلالات غده هیپوفیز:پاره ای از اختلالات غده هیپوفیز منجر به افزایش ترشح هورمون های استروییدی و چاقی می شود.اختلال در عملکرد غده فوق کلیوی:اختلال در عملکرد غده فوق کلیوی موجب بروز سندرم کوشینگ و چاقی می شود. در این حالت میزان هورمون های استروییدی در خون افزایش می یابد.هورمون های استروییدی موجب تجمع و ذخیره چربی در ناحیه شکم ران ها باسن و چاقی مرکزی می شود.چاقی در این بیماری در حد متوسط می باشد

 بیماری تخمدان پلی کیستیک:در این بیماری تخمدان دارای کیست های متعدد است.نیمی از این بیماران چاق هستند .انسولینوما:بیماری نادری است که با افزایش بیش از حد ترشح انسولین و چاقی همراه است.
اختلالات هیپوتالاموس:گاهی اوقات در جریان التهاب، ضربه یا تومور ناحیه هیپوتالاموس اشتهای فرد زیاد شده و بدنبال آن پرخوری و چاقی بروز می کند.

داروها:این اثرات ممکن است مستقیم باشد مثل داروهای ضدبارداری یا کورتون ها و یا در اثر پیامدهای ناشی از دارو باشد مثل داروهای ضد افسردگی و ضد اضطراب که با ایجاد خواب آلودگی و بی تحرکی سبب کاهش در مصرف انرژی می شوند.اختلالات عصبی و مشکلات روانی- که با توجه به غیر فعال کردن افراد سبب چاقی شده و مصرف داروهای مختلف این اثرات را دوچندان می نماید.

به چه دلیل به افراد با سندرم تخمدان پلی کیستیک توصیه به کاهش وزن می شود؟بیماری ها و مشکلات ناشی از چاقی و اضافه وزن:
چاقی و اضافه وزن خطرات جدی برای سلامت بدن ایجاد می کنند.چاقی موجب بروز بعضی بیماری ها شده وشیوع برخی بیماری ها را افزایش می دهد و در کل عمر انسان را کاهش می دهد

بعضی از مشکلات و بیماری های ناشی از چاقی و اضافه وزن عبارتند از:
الف-بیماری ها و مشکلات ظاهری:

-خستگی زودرس و تنگی نفس
-افزایش بروز آرتروز کمردرد و بیماری های ستون مهره(فتق دیسک مهره ای و بیماری سیاتیک )
-مشکلات پوستی نظیر ترک خوردن پوست ورشد موهای زاید و پر موشدن بدن بخصوص در خانم های چاق
-عدم تناسب اندام و بد حالت بدن و چهره

ب-بیماری ها ومشکلات داخلی:
-افزایش ابتلا به بیماری های قلب و عروق:حملات قلبی در افراد دارای اضافه وزن دو برابرو در افراد چاق سه برابر بیشتر از افراد نرمال است و چاقی شدید منجر به نارسایی قلبی می شود.

افزایش ابتلا به سرطان های مختلف:
– ابتلا به سرطان کیسه صفرا، پستان ،رحم و تخمدان ها و کلیه ها در خانم های چاق و ابتلا به سرطان پروستات و روده بزرگ در مردان چاق بیش از سایرین است.
– بروز سنگ کلیه کیسه صفرا تا ۷برابر میزان طبیعی.
– افزایش میزان کلسترول و تری گلیسرید خون که خطر بیماری های قلبی را افزایش می دهد
– افزایش بروز سکته مغزی و فشار خون بالا تا۳برابر افراد عادی.
– افزایش ابتلا به دیابت تا ۴برابر میزان طبیعی.

– افزایش بروز بیماری های زنان نظیر اختلال در سیکل ماهیانه و افزایش احتمال نازایی
– افزایش مشکلات بارداری و زایمان برای مادر و نوزاد نظیر فشار خون و مسمومیت حاملگی سزارین های اضطراری مرگ های مادر زادی نوزادان و افزایش خطر مرگ مادر و جنین.متخصصان بیماری های زنان همواره اصرار دارند خانم ها قبل از بارداری وزن اضافه خود را کاهش دهند.چاقی برای خانم های حامله خطرناک است و می تواند یک بارداری آسان را به یک فاجع تبدیل کند.

– مشکلات تنفسی نظیر خرخر شبانه و وقفه تنفس هنگام خواب که می تواند سبب بی نظمی ضربان قلب شود.
– افزایش ابتلا به بیماری نقرس و واریس
ج-پیامدهای روحی – عصبی
سرانجام در نتیجه عدم تناسب اندام و مشکلات ظاهری و یا ابتلا به بیماری های مختلف روحیه و اعتماد به نفس انسان کاهش یافته و این مساله می تواند به اضطراب و افسردگی منجر شود و موجب انزوا و گوشه گیری فرد چاق شود.این مشکل به خصوص در کودکان و سنین مدرسه دیده می شود و اثر نامطلوبی بر رشد روحی – روانی کودک می گذارد.

Permanent link to this article: http://glo.ir/%d8%b3%d9%86%d8%af%d8%b1%d9%85-%d8%aa%d8%ae%d9%85%d8%af%d8%a7%d9%86-%d9%be%d9%84%db%8c-%da%a9%db%8c%d8%b3%d8%aa%db%8c%da%a9/

This site is protected by wp-copyrightpro.com